Een dikke vette afwijzing

Geen Jong Talent volgens het Mondriaan Fonds

Het Mondriaan Fonds keert elk jaar een aantal Jong Talent beurzen uit aan actieve, recentelijk afgestudeerde kunstenaars in Nederland. Je kunt deze Werkbijdrage Jong Talent, zoals de officiële naam luidt, aanvragen als je bent afgestudeerd aan een kunstacademie en minstens een jaar praktijkervaring heb opgedaan. Als de aanvraag gehonoreerd wordt, ontvang je verspreid over 12 maanden een bedrag van 19.000 euro om in je kunstpraktijk te investeren. Dit bedrag kan worden ingezet om nieuw werk te maken, te investeren in nieuw materiaal, of projecten in binnen en/of buitenland te doen – dit is geheel aan de kunstenaar. Dit klinkt toch als een droom?

Ik besloot mijn laatste kans te grijpen (je kunt deze bijdrage tot maximaal vier jaar na je afstuderen aanvragen) door samen met Lisanne een aanvraag te schrijven en een poging te wagen. We werkten twee maanden keihard en hebben mijn al mijn werk, ervaringen en lessen die ik heb geleerd in een prachtig document samengevat. We bespraken alles wat er is gebeurd binnen mijn kunstpraktijk – en wat er nog gaat komen. We hielden lange discussies over hoe we de nieuwe kunstvorm waar ik mij mee bezighoud kunnen vertalen naar een aanvraag, die de aandacht moet trekken van een fonds dat jaarlijks honderden aanvragen ontvangt. Hoe kunnen we deze aanvraag onderscheiden van de rest? Hoe kunnen we het belang van mijn werk echt duidelijk naar hen communiceren? Ook hebben we aandacht besteed aan het feit dat het kunstenaarschap en de kunst die ik maak mijn ziel en zaligheid zijn. Dat ik hiervoor leef, en de impact die het heeft op mij maar ook op het publiek, de deelnemers aan mijn ervaringen. Lees hier het artikel over het aanvraagproces van Lisanne.

Na een maand ontving ik al reactie van het Mondriaan Fonds, met daarin deze feedback:

“De commissie waardeert de actieve houding van Roos Tulen. Zij is echter van mening dat het werk en de positie van Roos Tulen als beeldend kunstenaar nog onvoldoende autonoom is. Op grond hiervan brengt ze een negatief advies uit.”

Uiteraard schiet de vraag ‘wat is “nog onvoldoende autonoom?”’ meteen door mijn hoofd. En direct daarna: wat is de definitie van autonoom? Wat is überhaupt kunst? En wie zijn jullie om dit alles te bepalen?

Als er iets de rebelse, competitieve kunstenaar in mij naar boven haalt zijn het dit soort nietszeggende frases. Gelukkig kon ik het internet – mijn grote vriend – gelijk raadplegen, en stond kunstbus.nl bovenaan mijn Google lijst:

“Autonome kunst. Autonoom volgens Van Dale: zelfstandig, onafhankelijk. Voorheen was een kunstwerk meer een mooie decoratie voor aan de muur. Terwijl in de autonome kunst een kunstenaar nu zijn/haar werk ziet als een persoonlijke uiting van zijn/haar wereld.”

Kunst is iets bijzonders. Niet als object van verstrooiing of zintuiglijk genoegen, en al helemaal niet als feitelijke weergave van de werkelijkheid. Het ware kunstwerk confronteert en verontrust, brengt de mens tot een inzicht dat nergens anders verworven wordt. Het is een bron van waarheid die fundamenteler is dan wetenschappelijke kennis of de ervaring van alledag. Tezelfdertijd presenteren kunstenaars zich als de nieuwe zieners, bij uitstek toegerust met ‘voelsprieten’ om universele waarheden te aanschouwen en werken te scheppen waarin die waarheden zich kunnen openbaren. Deze visie kwam aan het einde van de achttiende eeuw tot ontwikkeling en is sindsdien een belangrijk aspect geweest van de westerse cultuur. zie ook kunstfilosofie. [is dit ook een bron? Waar komt dit vandaan?]

Kunst ontstaat in ieder geval uit de typisch menselijke drang tot creëren.

In onze tijd krijgt kunst steeds meer een activerende functie. De beschouwer wordt opgewekt tot kritisch denken, tot confrontatie.

OH YES BABY… Tell them all about it…

Als dit de omschrijving van kunst is, dan weet ik zeker dat waar ik mee bezig ben absoluut onder KUNST valt. Als ik van deze tekst een checklist zou maken dan kan ik alle hokjes aanvinken. Ligt het dan aan mijn communicatie dat ik de afwijzing kreeg? Of aan het feit dat mijn manier van maken nog zo onbekend is? Al deze vragen, en nog zoveel meer vragen, maar ook zo weinig behoefte om nog meer tijd aan het Mondriaan Fonds te spenderen.

Wat is er nodig om zelf 19.000 euro bij elkaar te krijgen zodat ik toch de investering in mijn kunstpraktijk kan maken?

Ondernemersskills.